Site Üyeliği      Yeni Üyelik   |   Şifremi Unuttum
Dil seçiniz
Dil seçenekleri ile ilgili çalışma devam etmektedir.

Van
Tanıtım Portalı

GÖNÜLLÜLERİMİZ

Gönüllülerimiz
Arasına katılın!
Siz de gönüllülerimizden biri olup, ülke tanıtımına katkıda bulunabilirsiniz.
YORUMLARINIZ

Kent Hakkında Yorumlarınızı Bizimle Paylaşın!
Yorumlarınızı sitemizden bizlerle paylaşabilirsiniz.
E-DAVETİYE

E-Davetiye
Gönderin!
Dünyanın her köşesine e-davetiye göndererek şehrinizi tanıtabilirsiniz.
Sitemizi Tavsiye Edin, Paylaşın

Van şehri tanıtım portalı

Van ile ilgili aradığınız bir çok bilgiyi bu tanıtım portalında bulabilirsiniz. Van otelleri, Van turizm aktiviteleri, Van hakkında güncel haberler,Van fotoğrafları, Van yemekleri, Van şehrindeki kültürel etkinlikleri ve Van şehrindeki ilçeler hakkında doğru bilgiye bu tanıtım portalından ulaşabilirsiniz.
 
BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ?
Çanakkale’nin başlıca isimlerinin,Troias,Hellespont,Dardanellos,Kale-i Sultani olduğunu
Van Şehri Turizm Aktiviteleri
Rehberlik | Van Rehberleri
Bahçesaray

Tarihçe
Bahçesaray'ın eski ismi ve halen kendi aralarında kullanmış oldukları ismi Müküs'tür. Müküs Arapça bir kelime olup, Meks kelimesinin çoğuludur. Lügat anlamı; öşürler, borçlar, vergiler ve bunların toplamıdır. Ayrıca toplanma yeri ve üs anlamında da kullanılır.

Bahçesaray’ın tarihi ile ilgili yazılı bilgiler çok sınırlıdır. Zengin bir tarihsel geçmişe sahip olan Bahçesaray’ın bu sınırlılığı, yerleşim merkezlerine olan uzaklığı ve Van gibi önemli bir merkezin gölgesinde kalmasındandır. Bahçesaray İlçesinin Van gölü havzasının klasik ortak tarihi dışında, bilinen özel tarihi IV. yüzyıla dayanmaktadır. Şemsettin Sami Kamus-ul Alam adlı eserinde Dicle Irmağı'nın bir kolunun İskender Kalesi altından çıktığını yazmıştı. Adı geçen ve Dicle Irmağı'nın bir kolu olan Müküs Çayı ilçenin 2 km kuzeyinden çıkar. Bu çayın kaynağının takriben 3 km yukarısında, günümüzde de İskender Kalesi olarak bilinen kale kalıntıları hala mevcuttur.
Bu güzel ortam 1915 yılına kadar devam eder. Bu tarihten itibaren Ermeni Hınçak Partisi Müslüman ve Ermeni Halklarının arasını açmak için büyük bir gayretin içerisine girer. Bu durum Müküs'te huzursuzluklara neden olur. Rus Çarlığının himaye ettiği, halk arasında Ermeni Fedailer olarak anılan çeteler türer. Bu çetelerin varlığı Müküs ve çevresinde yaşayan halkı da tedirgin eder. Nitekim 1915 baharında Gevaş'ta Ermenilerle Müslümanlar arasında çatışmalar baş gösterir. 1915 yılında Van Vilayeti'nin Rusların eline geçmesi üzerine Mutiullah Bey silahsız olan halka zarar gelmesini önlemek amacıyla, halkının tamamına yakınını Pervari tarafına konuşlandırır. Bu sırada Müküs'ten göç etmeyip köylerinde kalan Müslüman vatandaşların büyük bir kısmı Ermeni Fedai Çeteleri tarafından katledilir, kurtulabilenler ise Müküs'den kaçar. Müslüman Köyleri'nin tamamına yakını yakılıp yıkılır. O günleri yaşayan İlçe merkezine bağlı Köşk Mezrası sakinlerinden Abdulhamit TANKAŞ, "annesi, kardeşleri ve yakınlarının hepsinin katledilmesine bizzat şahit olmuş, o günleri ağlayarak anlatmıştır". 1915 yılının sonbaharında Ermeni Fedai Çeteleri başkomutanı Luto Penvari İlçesi Beğendik Köyü yakınlarında çıkan bir çatışmada öldürülür. Bu durum Ermeniler arasında büyük bir tedirginliğe neden olur. Ermeniler Müküs'ten çekilmek durumunda kalırlar. Bu sırada Mutiullah Bey'in kuzeni Nusret Bey komutasında Milis Kuvvetler oluşturulur. Bu kuvvetler gerek Müküs'ün gerekse Van ve çevresinin Ermeni Fedai Çeteleri'nden temizlenmesinde büyük başarı gösterir. Nusret Bey bu başarılarının karşılığı olarak dönemin Van Valisi tarafından ödüllendirilir. Mutiullah Bey 1920 yılında ölmüştür. Müküs, 1932 yılında Gevaş İlçesine bağlanmış, daha sonra bilinmeyen ve hala anlaşılmayan bir nedenle 1958-1964 yılları arasında Siirt İlinin Pervari ilçesine bağlanmıştır. 1964 yılında tekrar Gevaş İlçesine bağlı bir nahiye statüsüne getirilen Müküs, 1987 yılında 04.07.1987 tarih ve 19507 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak İlçe olarak şekillendirilmiştir. Bahçesaray adında Van İline bağlı bir ilçe statüsünü kavuşturulmuştur

 

Coğrafi Durum
Bahçesaray ilçesi 576 kilometre kare yüz ölçümüne sahip deniz seviyesinden 1670 metre yükseklikte, Van il merkezine 110 kilometre uzaklıkta olup, bu yolun 74 kilometresi asfalt geri kalan 36 kilometresi ise ham toprak yoldur. Ayrıca Van-Tatvan- Hizan- Bahçesaray güzergahının bulunduğu 245 kilometrelik bir yol bulunduğu 2004 yılı içinde de asfaltlanmıştır. Çetin arazi ve tabiat şartlarına sahip, etrafı sarp yüksek dağ ve tepelerle çevrilidir. Dar bir yerleşimi bulunmaktadır.

İlçe doğuda Çatak, batıda Bitlis iline bağlı Hizan, kuzeyde Gevaş, Güneyde ise Siirt iline bağlı Pervari ilçesi ile sınırdır.

İlçenin kuzeyinde bulunan ağirov dağı eteğindeki Serkahni (Çeşme başı) dedikleri membadan çıkan, Müküs (Bahçesaray) çayı olarak adlandırılan akarsu ilçeyi ikiye bölerek uzun ve dar vadiden geçtik ten sonra Pervari ilçesi sınırına ulaşır.

 

Tarihi Eserler

Saintes Femmes (Azize Kadınlar) Manastırı
"Tzayativank" ve Saint Dean Babtiste" adlarıyla da anılan manastır, Delan Deresinin Müküs Çayı ile birleştiği alana yaklaşık 1 km mesafede küçük bir vadi üzerinde bulunmaktadır. Bahçesaray'dan katırla 2,5 saatte ulaşılabilmektedir. Yöre halkı manastıra "Dira Meleşehi" adını vermiştir.
Hripsin ve Kutsal Haç Kültürüne dayalı Ermeni kaynaklarına göre bir rölik parçasını saklama amacıyla kilinsenin X. Yüzyılda yapıldığı söylenir. Ancak planın mimari özelikleri dikkate alındığında ikilesin XII yüzyıldan sonra Jamatunun ise XIV-XV yüzyıllarda inşa edildiği anlaşılmaktadır. Jamatunun üzerinde neye ait olduğu bilinmeyen bir kitabe bulunmaktadır

Saint Sauver Manastırı
Bu manastır arınç deresi vadisinin ucunda Atitzans Köyü yakınlarında Müküs çayı ile Arinç Deresi kavşağına 2 Km. uzaklıkta kurulmutur. "Beyaz Kilise" veya Diraspi" adlarıyla anılmaktadır. Bahçesaray da Pouthkouvank Manastırıından sonra önemli bir yapı olduğundan, pek çok seyyah ve araştırıcının eserinde adı geçmektedir. Manastır, Hz. Meryeme atfedilen bir kilise, jamatun ve Vaftizci Yahya için yapılan bir şapel ve keşiş hücrelerinden oluşmaktadır. Etrafı büyük ceviz ağaçlarıyla çevrilen manastıra ait bir de çeşme bulunmaktadır. Keşiş hüçrelerinin çoğu harabe halindedir. Ekili-dikili arazilerinin değirmenin ve yağhanesinin XIX yüzyılın sonlarına dek varlığını sürdürdüğü bilinmektedir. (Uluçam 1998:127)

Saint Georges (Pouthkouvank) Manastır Kilisesi
Bu manastır Ağirof Dağı nın güney yamacında, Ağzı gedik geçidi ucunda bulunmaktadır. Yaklaşık 2400 m yüksekliğinde sel ve çığ felaketlerine karşı yapılmış bir tabya üzerinde kurulmuştur. Van'dan Müküs'e ulaşan tek yol buradan geçtiğinden Hristiyan-Müslüman pek çok ziyaretçisi bulunan manastır "Pouthkouvank" adıyla meşhur olmuştur. Ayrıca Serivank (Dağ Manastırı) "Saint Geroges" ve "Horoz Manastırı" şeklinde de adlandırılmaktadır. Ostanikian'a göre  Arzdrunien Krallığı dönemde kurulmuştur. (Uluçam 1998:129)
Yapı British Museum'da bulunan 1317 tarihli bir el yazmasına göre XIV yüzyılda Vastpurakan Krallığı nın önemli birn kültür merkezidir. Burada oluyan ekol XIV yüzyılın sonunad kadar etkinliğin sürdürmüştür. XV yüzyılda okul kapanmış, fakat manastır faaliyetine devam etmiştir. Jamatun kısmı 1601'de yapılmış veya restore edilmiştir. 1839 tarihli bir yazmada, manastırın tüm elemanlarıyla faal olduğu yazılıysa da XX yüzyıl başlarında terk edilmiş ve harap olmuştur.  Manastır kilise jamatun ve III.Khatchatour'a ait küçük bir şapelden ibarettir.(Uluçam 1998:129-130)

Andzghonts Manastır Kilisesi
Yöre halkının "Meryem Kilisesi" veya Dıra Ancuğus adıyla andığı manastır kilisesi Bahçesarayın güneydoğusunda, Müküs çayının 75 m. Yukarısında bir tepe üzerinde bulunmaktadır. Yapılış tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Thierry, Lalayanı kaynak göstererek kilisenin 1676 'da Ter Hounannes zamanında bir hayırsever tarafından restore edildiğini belirtmektedir. XII.XIV yüzyıllarında kaldığı kabul edilenmanastır, 1805 yılında yanmış ve terk edilmiştir.

Saint Jaques Kilisesi
Bahçesaray ilçe merkezinin yaklaşık 1 Km. güneybatısında yer lan kiliseye stabilize bir yolla ulaşılabilmektedir. Nispetten düz bir arazide kurulduğundan halk arasında "Deşt Kilisesi" olarak anılmaktadır. Üzerinde kitabesi olmayan yapının, Lalayan'nın kataloğunda XVII. Yüzyılda kullanıldığına göre inşasının da bu tarihten önce olduğu kabul edilmektedir. (Uluçam 1998:134)

Kırmızı Cami
Bahçesarayın Kale Mahallesinde bulunan ve ne zaman yapıldığı bilinmeyen cami, değişik dönemlerde genişletilmiş üç aşamalı bir yapı evresine sahiptir. Kitabesi ve vakfiyesi olmadığından tarihi süreç göz önünde tutularak XVI yüzyıldan kaldığı ve Müküs beylerinden biri tarafından yaptırıldığı sanılmaktadır.

Şeyh Şemsettin Camii
Bahçesaray ın Güneyyamaç köyünde bulunan camii, kitabesine göre 1709 tarihinde yapılmıştır. Meyilli bir arazii üzerinde, iki katlı olarak planlanan yapı 1915'te isyan ve işgal sırasında yanmış, daha sonra birinci kat yenilenmiştir. Camide birisi avlunun giriş kapısı üzerinde, diğeri caminin güney cephesinde olam üzere iki kitabe bulunmaktadır.

Mir Hasan-I Veli Zaviyesi
Bahçesaray ın Kale mahallesinde bulunan ve aslında bir külliye olarak düzenlenen Mir Hasan-ı Veli Zaviyesinin yapım tarihi bilinmemektedir. Mir Hasanın (1520-1566) eseri olduğu sanılan yapı bugün mevcut olmayan kitabelerine göre 1732 ve 1858 tarihlerinde onarım geçirmiştir. Bu Farsça kitabeler C.Yazıcıoğlu tarafından okunup yayınlanmıştır. (Uluçam 1998:140)
Çeşitli kaynaklarda, kitabede geçen "Bağ-ı ulum" ibaresinde bu yapının bir medrese olduğu belirtilirse de XVI yüyıldan itibaren Hoşap ve Gevaş başta olmak üzere bölgedeki mezarlıklarda bir çok zaviye yapılmış, bu yapılar aynı zamanda eğitim-öğretim hizmetinde de kullanılmıştır. Bu gün ceviz ağaçlarıyla kaplı geniş bir alana yayılan mezarlığın içinde, enkaz yığınları arasında muhtemel bir cami, zaviye ve türbeden oluşan külliyenin izleri bulunmaktadır. Halk arasında "Mir Hasan Veli Zaviyesi" olarak anılan ve manevi bir saygınlıkla ziyaret edilen külliye, Bahçesaray da Osmanlı İslam Mimarisinin tek gösterişli örneğidir.

Mehmet Çavuş Türbesi
Mir Hasan Veli Zaviyesinin 2 km. kuzeydoğusunda bulunan ve Mehmet Çavuş Kümbeti ile anılan türbe harabe halindedir. Dini anlamda halk arasında saygın bir yer olup, sürekli ziyaret edilmektedir.

Kırmızı Köprü
Müküs çayı üzerinde kurulan köprü, Bahçesaray'dan Hizan'a giden yol güzergahında, ilçe merkezinin 4 km. güneyinde bulunmaktadır. Adını kemesindeki kırmızı tuğlalardan alan köprünün yapım tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Yöredeki diğer köprüler gibi XIV ile XVII yüzyıllar arasında yapıldığı sanılmaktadır. Kemerinde derenin akış yönündeki mazgal penceresi üzerinde, yazısı okunamayacak derecede bozulmuş bir kitabe yer almaktadır. (Uluçam 1998:144) Define arayıcıları yakın zamanda yakın zamanda köprüyü tahrip ettikleri için Belediye tarafından 2001 yılında onarım görmüştür.
Günümüzde ulaşıma açık olan Kırmızı Köprü'nün hemen yanı başına ulaşımın sağlanması amacıyla yeni bir köprü inşa edilmiştir

 

Rafting

Bahçesaray İlçesi'nde rafting sporu yapmak için doğal şartlar çok uygun bir altyapı hazırlamıştır. Bahçesaray İlçesi'ni ikiye ayıran ve Ağirov Dağı'nın eteğinden ilçeye 3 km uzaklıktaki  " Serkahni - Subaşı " denilen yerden çıkan Müküs Çayı, ilçenin tam ortasından geçerek Siirt'in Pervari İlçesine ulaşır. Bu güzergâh, doğal şekilleri ve su debisiyle, Rafting yapmak için son derece uygun koşullar taşır.

 

Kayak

Bahçesaray İlçesi'nin doğal ve coğrafi şartlarına uygun diğer bir spor dalı ise kayak sporudur. Kış aylarında kayak yapmak için Türkiye'de yer bulmak aslında hiç sorun değildir. Fakat bu sporun yapıldığı süre hiçbir kayak merkezinde 3-4 ayı geçmezken, Bahçesaray İlçesi'nde 6-7 ay kayılabilir. Çünkü özellikle Karabet Geçidi'nde bazı yıllar mayıs ayında bile kar kalkmamaktadır.
Yolların kapanmasından sonra Bahçesaray'da ancak ilçe merkezinde kayak yapılırken, neredeyse Haziran ayı geldiğinde bile İhtiyar Şahap Dağları'nın 310 metre yüksekliğindeki Varkarabet Geçidi'nde kaymaya devam edilebilir.