Galata Köprüsü
Eski adıyla Cisr-i Cedit (Yeni Köprü) köprüsü, 1845 yılında I. Abdülmecit’in annesi Valide Sultan tarafından ahÅŸap olarak inÅŸa ettirildi. Kısa sürede eskiyen köprüyü, Kaptan-ı Derya Hasan Ahmet PaÅŸa 1863 yılında yenileyerek, tekrardan hizmete sundu. 19 yy.ın sonlarına doÄŸru Köprü’de artan yaya trafiÄŸi nedeniyle, çıkan asayiÅŸ olaylarını denetim altına almak için Köprü’nün Galata ucunda, eklektik üsluplu ve süslemeli Aziziye Karakolu inÅŸa edildi. Köprü 37 yıl bu ÅŸekilde hizmet verdikten sonra, yerine suyun hareketiyle sallanan ağır bir köprü inÅŸa ettirildi ve 1912 senesinde Sultan 5. Mehmet ReÅŸat’ın tahta çıkışının üçüncü yıldönümünde açıldı. Ocak 1914 senesine gelindiÄŸinde ise; Elektrikli tramvayların bu köprü üzerinden Eminönü-Karaköy baÄŸlantısı saÄŸlandı. 1987 senesinde Köprü’nün Haliç’e bakan tarafında yeni bir köprünün yapımına baÅŸlandı. Ve bu köprünün yapımı tamamlanmadan önce, 1992 yılı mayıs ayında Tarihi Galata Köprüsü nedeni bilinmeyen bir yangın sonucu yanarak büyük hasar gördü. Yangından sonra diÄŸer köprünün yapımı hızlandırılarak, 1992 Haziranında Tarihi Köprü’nün yerinde hizmete açıldı. On bir parçadan meydana gelen Tarihi Köprü’nün Karaköy tarafındaki parçaları yerinde bırakıldı ve yanmayan kısımları da taşınarak Atatürk Köprüsü’nün Unkapanı ayağında karaya baÄŸlandı.
Galata Köprüsü eski zamanlarda yangınlardan sıkı bir ÅŸekilde korunuyordu. Bu sebeple ahÅŸap döÅŸemelerin yanmaması için, gündüzleri köprüden geçenlerin tütün içmeleri yasaklanmıştı. Ayrıca; Köprü geceleri de kapatılırdı. Köprü ücretli tarifeyle yayalara hizmet ettiÄŸi bilindiÄŸi gibi, alınan ücrete de müruriye denirdi.
Galata Köprüsü mimari bir güzellikten ziyade, İstanbulluların yaÅŸamına yerleÅŸen ÅŸiirsel bir imgedir.
Galata Köprüsü Projeleri
16 yy.da Sultan Beyazıt Dönemi’nde Floransa’ya baÄŸlı Vinci kasabasında doÄŸan Leonardo da Vinci; Eminönü-Karaköy baÄŸlantısını saÄŸlayacak bir köprü inÅŸası için İstanbul’a davet edilir. Köprüyü yapmak için İstanbul’a gelmeye karar veren Leonardo, Venedik Limanı’nda dönemin yönetimi tarafından vazgeçirtilir. Leonardo’nun bu konuda çalışmaları olduÄŸu, bugün Topkapı Müzesi’nde bulunan yazışmalardan belli olmaktadır. Leonardo’nun Haliç’e yapılacak köprü projesi, iki binli yıllarda Norveç’te hayata geçirilmiÅŸtir Ayrıca Michelangelo’nun da burada yapılmasını planladığı bir köprü projesi de vardır.
Unkapanı Atatürk Köprüsü
1836 yılında Yahudi Köprüsü adında ahÅŸap bir köprü, bugünkü Unkapanı Atatürk Köprüsü’nün yerine inÅŸa edildi. II. Mahmut tarafından yaptırılan köprünün; yaptırılma amacı, halkı sandal ve kayık parasından kurtarmaktır. Köprü, bu sebeple Hayrat Köprüsü de olarak da bilinirdi. Köprü’nün adı 1935 senesinde Atatürk Köprüsü olarak deÄŸiÅŸtirilir.
